Γιατί επαναλαμβάνω τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις;

Τι σημαίνει ότι επαναλαμβάνω τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις

Όταν ένας άνθρωπος λέει ότι επαναλαμβάνει τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις, συνήθως δεν εννοεί ότι όλες οι σχέσεις του είναι ίδιες στην επιφάνεια. Εννοεί ότι, παρά τις διαφορές στα πρόσωπα ή στις καταστάσεις, επανέρχονται παρόμοια συναισθήματα, παρόμοιες δυσκολίες και συχνά μια γνώριμη κατάληξη.

Μπορεί, για παράδειγμα, να αλλάζουν οι σύντροφοι, αλλά να επιστρέφει το ίδιο αίσθημα απόρριψης, εγκατάλειψης, συναισθηματικής αβεβαιότητας ή κόπωσης. Άλλες φορές επαναλαμβάνεται ο ίδιος ρόλος μέσα στη σχέση: να δίνετε συνεχώς περισσότερα, να φοβάστε να εκφράσετε ανάγκες, να υπομένετε υπερβολικά ή να απομακρύνεστε όταν η σχέση γίνεται πιο ουσιαστική.

Το ίδιο συναίσθημα πίσω από διαφορετικές σχέσεις

Συχνά δεν επαναλαμβάνεται ακριβώς το ίδιο σενάριο. Επαναλαμβάνεται το ίδιο εσωτερικό βίωμα. Μπορεί να αλλάζει το πρόσωπο απέναντί σας, αλλά να παραμένει γνώριμος ο πόνος, η ανασφάλεια, η ανάγκη για επιβεβαίωση ή η αίσθηση ότι δεν σας βλέπουν πραγματικά.

Γι' αυτό πολλοί άνθρωποι λένε ότι «όλες οι σχέσεις μου μοιάζουν ίδιες». Δεν εννοούν απαραίτητα ότι οι άλλοι είναι ίδιοι. Εννοούν ότι κάτι βαθύτερο ενεργοποιείται ξανά και ξανά.

Πότε μια επανάληψη είναι μοτίβο και όχι σύμπτωση

Μια μεμονωμένη δύσκολη σχέση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει μοτίβο. Όταν όμως παρατηρείτε ότι σε διαφορετικές σχέσεις επανέρχονται παρόμοιοι άνθρωποι, παρόμοιες συγκρούσεις ή το ίδιο ψυχικό βάρος, τότε αξίζει να το δείτε πιο ουσιαστικά.

Το μοτίβο αρχίζει να φαίνεται όταν δεν αλλάζει μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο φτάνετε σε αυτό.

Γιατί κάνω τα ίδια λάθη στις σχέσεις;

Το ότι κάνετε τα ίδια λάθη στις σχέσεις δεν σημαίνει ότι δεν καταλαβαίνετε τι συμβαίνει ή ότι δεν προσπαθείτε αρκετά. Συχνά σημαίνει ότι σε στιγμές οικειότητας, φόβου ή συναισθηματικής έκθεσης ενεργοποιούνται βαθύτεροι μηχανισμοί που έχουν διαμορφωθεί πολύ νωρίτερα.

Μπορεί να δυσκολεύεστε να βάλετε όρια, να ζητάτε διαρκώς επιβεβαίωση, να προσαρμόζεστε υπερβολικά, να φοβάστε τη σύγκρουση ή να απομακρύνεστε πριν πληγωθείτε. Τότε τα ίδια λάθη στις σχέσεις δεν είναι απλώς κακές επιλογές της στιγμής. Είναι συχνά επαναλαμβανόμενοι τρόποι προστασίας.

Όταν οι αντιδράσεις γίνονται αυτόματες

Σε πολλές σχέσεις, ο άνθρωπος δεν αντιδρά μόνο στο παρόν. Αντιδρά και σε ό,τι του θυμίζει το παρόν. Έτσι, ένα μικρό σημάδι απόστασης μπορεί να βιωθεί ως μεγάλη απειλή ή μια φυσιολογική δυσκολία να ενεργοποιήσει υπερβολικό άγχος.

Όταν μια αντίδραση γίνεται αυτόματη, είναι πιο δύσκολο να σταματήσει μόνο με λογική. Ο άνθρωπος μπορεί να ξέρει ότι επαναλαμβάνει κάτι, αλλά να μην μπορεί εύκολα να το αλλάξει.

Γιατί η κατανόηση δεν αρκεί πάντα για να αλλάξει κάτι

Πολλοί άνθρωποι λένε: «Το ξέρω, αλλά συνεχίζω να το κάνω». Και αυτό είναι ακριβώς το δύσκολο σημείο. Η διανοητική κατανόηση είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί πάντα για να αλλάξει ένα βαθιά ριζωμένο σχεσιακό μοτίβο.

Η πραγματική αλλαγή αρχίζει όταν ο άνθρωπος δεν αναγνωρίζει μόνο τι κάνει, αλλά και τι φοβάται, τι περιμένει, τι ελπίζει και τι προσπαθεί να προστατεύσει μέσα από αυτό.

Αν αυτή η δυσκολία επιμένει, μπορεί να σας φανεί χρήσιμο και το άρθρο Πότε χρειάζομαι ψυχοθεραπεία; 7 σημάδια που δείχνουν ότι ίσως ήρθε η στιγμή .

Γιατί διαλέγω τους ίδιους ανθρώπους

Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται γιατί διαλέγω τους ίδιους ανθρώπους στις σχέσεις, ενώ στην πραγματικότητα δεν επιλέγουν πάντα ακριβώς τον ίδιο τύπο ανθρώπου. Συχνά επιλέγουν μια γνώριμη συναισθηματική δυναμική.

Μπορεί να αλλάζει η εμφάνιση, ο χαρακτήρας ή ο τρόπος ζωής του άλλου, αλλά να παραμένει γνώριμος ο τρόπος με τον οποίο σχετίζεται: συναισθηματικά απόμακρος, αμφίθυμος, ασταθής, απαιτητικός ή δύσκολα διαθέσιμος.

Η έλξη προς το γνώριμο

Ο άνθρωπος συχνά έλκεται από αυτό που του φαίνεται γνώριμο, ακόμη κι αν αυτό δεν τον ανακουφίζει. Το γνώριμο δεν είναι πάντα ασφαλές, αλλά είναι οικείο. Και πολλές φορές το οικείο μοιάζει πιο εύκολα αναγνωρίσιμο από κάτι πραγματικά σταθερό και ήρεμο.

Αν κάποιος έχει μάθει να συνδέει την αγάπη με αβεβαιότητα, ένταση ή διαρκή προσπάθεια, είναι πιθανό να νιώθει πιο έντονη έλξη προς σχέσεις που αναπαράγουν αυτό το μοτίβο.

Όταν επιλέγουμε μια δυναμική και όχι απλώς έναν άνθρωπο

Δεν επιλέγουμε μόνο έναν σύντροφο. Συχνά επιλέγουμε και έναν ρόλο για τον εαυτό μας μέσα στη σχέση. Μπορεί να επιλέγουμε, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, να είμαστε εκείνοι που περιμένουν, φροντίζουν, ανέχονται, διεκδικούν ή απομακρύνονται πρώτοι.

Αυτό κάνει την επανάληψη να φαίνεται μυστηριώδης, ενώ στην πραγματικότητα έχει εσωτερική λογική.

Πώς δημιουργούνται τα μοτίβα στις σχέσεις

Τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα στις σχέσεις δεν εμφανίζονται τυχαία. Διαμορφώνονται σταδιακά μέσα από τις πρώτες μας εμπειρίες και τον τρόπο με τον οποίο μάθαμε να συνδεόμαστε, να ζητάμε φροντίδα, να αντέχουμε την απόσταση και να προστατεύουμε τον εαυτό μας.

Από μικρή ηλικία αρχίζουμε να χτίζουμε εσωτερικές προσδοκίες για το τι σημαίνει εγγύτητα, εμπιστοσύνη, απόρριψη, ασφάλεια και αγάπη.

Οι πρώτες εμπειρίες και οι εσωτερικές προσδοκίες

Αν κάποιος μεγάλωσε σε περιβάλλον όπου η εγγύτητα συνοδευόταν από ασυνέπεια, κριτική, συναισθηματική αστάθεια ή φόβο, μπορεί αργότερα να κουβαλά μέσα του αυτή την εμπειρία χωρίς να το καταλαβαίνει πλήρως.

Έτσι, στη σχέση με έναν σύντροφο, δεν αντιδρά μόνο σε αυτό που συμβαίνει τώρα, αλλά και σε αυτό που έχει μάθει παλιότερα ότι σημαίνει αγάπη ή σύνδεση.

Πώς το παρελθόν επηρεάζει τη σημερινή σχέση χωρίς να την καθορίζει απόλυτα

Το παρελθόν επηρεάζει, αλλά δεν αποφασίζει απόλυτα το μέλλον. Αυτό είναι σημαντικό. Η ύπαρξη μοτίβων δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος είναι παγιδευμένος για πάντα. Σημαίνει όμως ότι η επανάληψη έχει ρίζες και αξίζει να γίνει κατανοητή.

Σε αρκετούς ανθρώπους αυτά τα μοτίβα συνδέονται και με υψηλό άγχος μέσα στις σχέσεις. Αν νιώθετε ότι αυτό σας αφορά, μπορεί να σας βοηθήσει και το άρθρο Άγχος: πότε είναι φυσιολογικό και πότε γίνεται πρόβλημα .

Πώς καταλαβαίνω ότι επαναλαμβάνω το ίδιο μοτίβο

Αν αναρωτιέστε πώς καταλαβαίνω ότι επαναλαμβάνω το ίδιο μοτίβο, υπάρχουν ορισμένα σημάδια που συχνά δείχνουν ότι κάτι γνώριμο επιστρέφει.

Μπορεί να αλλάζουν οι άνθρωποι, αλλά να επιστρέφει το ίδιο βίωμα. Μπορεί να ξεκινάτε διαφορετικά, αλλά να φτάνετε ξανά σε μια οικεία δυσκολία.

Συναισθηματικά και συμπεριφορικά σημάδια

Συχνά σημάδια είναι τα εξής:

• όσο κι αν αλλάζουν οι σύντροφοι, επανέρχεται ένα γνώριμο αίσθημα ανασφάλειας, απόρριψης ή μοναξιάς,
• ελκύεστε ξανά και ξανά από ανθρώπους που είναι συναισθηματικά απόμακροι ή δύσκολα διαθέσιμοι,
• δίνετε περισσότερα από όσα αντέχετε και αργότερα νιώθετε εξάντληση ή πικρία,
• δυσκολεύεστε να βάλετε όρια ή φοβάστε ότι αν τα βάλετε θα χάσετε τον άλλον,
• απομακρύνεστε όταν η σχέση γίνεται πιο ουσιαστική,
• πιάνετε τον εαυτό σας να λέει ξανά και ξανά «γιατί μου συμβαίνουν τα ίδια στις σχέσεις;».

Τι παρατηρώ στις επιλογές, στα όρια και στις αντιδράσεις μου

Η πιο ουσιαστική παρατήρηση δεν είναι μόνο τι μου έκαναν οι άλλοι, αλλά και πώς μπαίνω εγώ σε αυτή τη δυναμική. Τι ανέχομαι; Τι φοβάμαι να πω; Πότε σωπαίνω; Πότε τρέχω να σώσω; Πότε φεύγω;

Όταν αρχίζετε να παρατηρείτε αυτή τη διαδρομή, το μοτίβο γίνεται πιο ορατό.

Γιατί το γνώριμο μάς τραβάει ακόμη κι όταν μας πληγώνει

Αυτό που είναι γνώριμο δεν είναι πάντα καλό για εμάς. Είναι όμως προβλέψιμο για τον ψυχισμό. Πολλές φορές ο άνθρωπος έλκεται από αυτό που αναγνωρίζει βαθιά, ακόμη κι αν αυτό τον δυσκολεύει.

Γι' αυτό μια σχέση με ένταση, αβεβαιότητα ή συνεχές άγχος μπορεί να μοιάζει δυνατή, ενώ μια πιο σταθερή σχέση να μοιάζει ξένη ή άτονη.

Γιατί το γνώριμο μοιάζει ασφαλές

Το γνώριμο δίνει την αίσθηση ότι ξέρουμε πώς να κινηθούμε μέσα σε αυτό, ακόμα κι αν μας πληγώνει. Ο ψυχισμός συχνά προτιμά κάτι οικείο από κάτι άγνωστο, επειδή το άγνωστο απαιτεί διαφορετικό τρόπο ύπαρξης, εμπιστοσύνης και σχέσης.

Όταν μπερδεύεται η ένταση με τη σύνδεση

Μερικές φορές η ένταση μπερδεύεται με την εγγύτητα. Αν κάποιος έχει μάθει να συνδέει την αγάπη με αβεβαιότητα ή υπερεγρήγορση, τότε μια ήρεμη σχέση μπορεί να μην του φαίνεται αμέσως ζωντανή.

Όταν αυτή η ενεργοποίηση γίνεται πολύ έντονη και συνοδεύεται από έντονο σωματικό άγχος, ίσως σας φανεί χρήσιμο και το άρθρο Κρίσεις πανικού: τι συμβαίνει στο σώμα και στο μυαλό; .

Μπορούν να αλλάξουν τα μοτίβα στις σχέσεις;

Ναι, τα μοτίβα στις σχέσεις μπορούν να αλλάξουν. Η αλλαγή όμως συνήθως δεν έρχεται με μια απλή απόφαση του τύπου «δεν θα το ξανακάνω». Έρχεται όταν ο άνθρωπος αρχίζει να αναγνωρίζει πιο καθαρά τι επαναλαμβάνει, πότε ενεργοποιείται και τι υπάρχει από πίσω.

Τι σημαίνει πραγματική αλλαγή στη σχέση με τον εαυτό και τους άλλους

Πραγματική αλλαγή δεν σημαίνει τελειότητα. Σημαίνει ότι αρχίζετε να έχετε περισσότερο χώρο ανάμεσα στο ερέθισμα και στην αντίδρασή σας. Ότι μπορείτε να δείτε νωρίτερα πού χάνετε τα όριά σας, πότε φοβάστε την οικειότητα ή πότε μπαίνετε ξανά στον ίδιο ρόλο.

Αυτό επιτρέπει σταδιακά πιο συνειδητές επιλογές.

Γιατί η αλλαγή γίνεται σταδιακά και όχι από τη μία μέρα στην άλλη

Τα σχεσιακά μοτίβα χτίζονται σε βάθος χρόνου. Είναι λογικό να χρειάζονται και χρόνο για να αλλάξουν. Η αλλαγή δεν γίνεται απότομα. Γίνεται σιγά σιγά, μέσα από παρατήρηση, επεξεργασία και διαφορετική εμπειρία σχέσης.

Αν σας απασχολεί η διάρκεια αυτής της δουλειάς, μπορείτε να δείτε και το άρθρο Πόσο διαρκεί η ψυχοθεραπεία;.

Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία στα επαναλαμβανόμενα μοτίβα σχέσεων

Η ψυχοθεραπεία για σχέσεις δεν αφορά μόνο το να μιλήσει κανείς για έναν σύντροφο ή για ένα πρόσφατο χωρισμό. Αφορά κυρίως το να δει πιο καθαρά τι επαναλαμβάνει μέσα στις σχέσεις, γιατί το επαναλαμβάνει και πώς αυτό συνδέεται με τον εσωτερικό του κόσμο.

Μέσα σε ένα σταθερό θεραπευτικό πλαίσιο, ο άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει τα μοτίβα του χωρίς να τα αντιμετωπίζει απλώς ως προσωπικές αποτυχίες. Μπορεί να δει τον τρόπο που επιλέγει, φοβάται, διεκδικεί, αποσύρεται ή υποχωρεί.

Τι μπορεί να καταλάβει κανείς μέσα από την ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπεία βοηθά τον άνθρωπο να καταλάβει:

• τι επαναλαμβάνει στις σχέσεις,
• τι φοβάται όταν πλησιάζει κάποιον,
• γιατί τον ελκύουν συγκεκριμένες δυναμικές,
• πώς έχασε ή δεν διαμόρφωσε καθαρά όρια,
• με ποιον τρόπο μπορεί να σχετίζεται πιο συνειδητά.

Πότε αξίζει να ζητήσετε βοήθεια

Αν νιώθετε ότι κάνετε τα ίδια λάθη στις σχέσεις, ότι διαλέγετε ξανά και ξανά παρόμοιους ανθρώπους ή ότι κάθε σχέση καταλήγει να φέρνει την ίδια ψυχική φθορά, τότε συχνά αξίζει να το δείτε πιο ουσιαστικά.

Αν διστάζετε επειδή δεν ξέρετε πώς ξεκινά αυτή η διαδικασία, μπορείτε να διαβάσετε και το άρθρο Τι να περιμένω από την πρώτη συνεδρία ψυχοθεραπείας; .

Ψυχοθεραπεία για σχέσεις στην Κατερίνη

Για έναν άνθρωπο που αναζητά ψυχοθεραπεία στην Κατερίνη επειδή νιώθει ότι επαναλαμβάνει τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις, το ουσιαστικό δεν είναι να βρει μια γρήγορη συμβουλή. Είναι να δημιουργηθεί ένας σταθερός χώρος κατανόησης, όπου αυτό που επιστρέφει να μπορέσει να ακουστεί και να συνδεθεί με την προσωπική του ιστορία.

Όταν ζητάτε έναν σταθερό χώρο κατανόησης

Η θεραπευτική δουλειά μπορεί να βοηθήσει όταν οι σχέσεις αλλάζουν στην επιφάνεια, αλλά ο πυρήνας της δυσκολίας μένει ίδιος. Όταν επιστρέφει ξανά το ίδιο άγχος, η ίδια απογοήτευση, η ίδια σύγχυση ή η ίδια εξάντληση.

Ο στόχος δεν είναι να δοθούν έτοιμες απαντήσεις. Ο στόχος είναι βαθύτερη κατανόηση και περισσότερη εσωτερική ελευθερία.

Δια ζώσης στην Κατερίνη και online συνεδρίες

Αν βρίσκεστε στην περιοχή, η διαδικασία μπορεί να γίνει δια ζώσης στην Κατερίνη. Αν βρίσκεστε αλλού, υπάρχει και η δυνατότητα για online συνεδρίες μέσα σε σταθερό θεραπευτικό πλαίσιο.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα και στη σελίδα της Ατομικής Ψυχοθεραπείας.

Συμπέρασμα

Το να επαναλαμβάνει κανείς τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις δεν σημαίνει ότι είναι καταδικασμένος να ζει πάντα την ίδια κατάληξη. Συνήθως σημαίνει ότι κάτι βαθύτερο ζητά να γίνει πιο κατανοητό.

Είτε το περιγράφετε ως μοτίβα στις σχέσεις, είτε ως ίδια λάθη στις σχέσεις, είτε ως την αίσθηση ότι «πάντα διαλέγω τους ίδιους ανθρώπους», η ουσία είναι ότι η επανάληψη έχει νόημα. Και όταν ο άνθρωπος αρχίζει να βλέπει όχι μόνο το αποτέλεσμα αλλά και τη διαδρομή, ανοίγει ο δρόμος για κάτι διαφορετικό.

Η αλλαγή δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Μπορεί όμως να αρχίσει από τη στιγμή που αυτό που επαναλαμβάνεται αρχίζει επιτέλους να γίνεται κατανοητό.