Πώς γίνεται η διαδικασία αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς και τι περιλαμβάνει

Πώς οργανώνεται αυτή η διαδικασία στην πράξη

Η διαδικασία αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς ξεκινά από το ερώτημα που φέρνει ο γονιός ή το πλαίσιο και όχι από μια αυτόματη ερμηνεία ενός σχεδίου. Με απλά λόγια, πρώτα υπάρχει το ερώτημα και μετά η ζωγραφιά διαβάζεται μέσα σε αυτό το πλαίσιο.

Στην πράξη, η αξιολόγηση μέσω ζωγραφιάς περιλαμβάνει τη διερεύνηση του ιστορικού, την ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, τη συνάντηση μαζί του, την παρατήρηση του τρόπου που προσεγγίζει το υλικό και τέλος τη σύνδεση όλων αυτών με τη συνολική κλινική εικόνα.

Γι' αυτό και η ζωγραφιά αποκτά κλινική αξία μόνο όταν εντάσσεται σε μια πιο υπεύθυνη διαδικασία κατανόησης του παιδιού.

Από πού ξεκινά η διαδικασία αξιολόγησης

Η διαδικασία αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς ξεκινά από το γιατί ζητείται. Δηλαδή από το τι ακριβώς ανησυχεί την οικογένεια ή το θεραπευτικό πλαίσιο και από το ποιο ερώτημα χρειάζεται να φωτιστεί πιο καθαρά.

Το αίτημα των γονέων ή του πλαισίου

Άλλο είναι να υπάρχει ανησυχία για άγχος, άλλο για απόσυρση, άλλο για δυσκολία έκφρασης και άλλο για προσαρμογή μετά από αλλαγές. Η διαδικασία γίνεται πιο ουσιαστική όταν είναι σαφές ποιο ερώτημα φέρνει ο γονιός και όχι όταν η ζωγραφιά αντιμετωπίζεται σαν κάτι που θα μιλήσει μόνη της.

Το ιστορικό και η ηλικία του παιδιού

Το ίδιο σχέδιο δεν αποκτά το ίδιο νόημα σε κάθε παιδί. Η ηλικία, το αναπτυξιακό στάδιο, το οικογενειακό ιστορικό, οι τρέχουσες συνθήκες και η συνολική πορεία του παιδιού επηρεάζουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο διαβάζεται το υλικό της ζωγραφιάς.

Τι περιλαμβάνει στην πράξη η αξιολόγηση μέσω ζωγραφιάς

Όταν κάποιος ρωτά πώς γίνεται η διαδικασία αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς, η ουσιαστική απάντηση είναι ότι υπάρχει μια σαφής κλινική ακολουθία: αρχική συζήτηση, ιστορικό, συνάντηση με το παιδί, παρατήρηση του τρόπου που προσεγγίζει τη ζωγραφιά και στο τέλος σύνθεση όλων αυτών σε μία συνολική κατανόηση.

Η αρχική συζήτηση και το αίτημα

Η διαδικασία ξεκινά από το τι ακριβώς απασχολεί τους γονείς ή το πλαίσιο. Έτσι ξεκαθαρίζει από την αρχή ποιο είναι το ερώτημα: άγχος, απόσυρση, δυσκολία έκφρασης, αλλαγές στη συμπεριφορά ή μια γενικότερη αίσθηση ότι κάτι δυσκολεύει το παιδί.

Το ιστορικό και το αναπτυξιακό πλαίσιο

Στη συνέχεια εξετάζονται στοιχεία όπως η ηλικία, το αναπτυξιακό στάδιο, το οικογενειακό ιστορικό, οι τρέχουσες συνθήκες και όσα έχουν ήδη φανεί στην καθημερινότητα του παιδιού. Αυτά δίνουν το απαραίτητο πλαίσιο ώστε η ζωγραφιά να μη διαβαστεί έξω από την πραγματική ζωή του παιδιού.

Η συνάντηση με το παιδί και ο τρόπος που προσεγγίζει τη ζωγραφιά

Όταν έρχεται η ώρα του υλικού, δεν μετρά μόνο τι ζωγραφίζει το παιδί, αλλά και πώς πλησιάζει τη διαδικασία: με άνεση ή πίεση, με ελευθερία ή συστολή, με ευκολία ή δυσκολία. Η παρατήρηση αφορά τον τρόπο, τον συνολικό τόνο και τις επαναλήψεις, όχι μόνο το τελικό σχέδιο.

Η σύνθεση των ευρημάτων και η κλινική κατανόηση

Στο τέλος δεν μένει κανείς σε μία μεμονωμένη εικόνα. Αυτό που μετρά είναι η σύνθεση του αιτήματος, του ιστορικού, της συνάντησης με το παιδί και του υλικού της ζωγραφιάς σε μια πιο οργανωμένη κλινική εικόνα. Εκεί φαίνεται και το πραγματικό νόημα της διαδικασίας αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς.

Τι δεν είναι η διαδικασία αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς

Δεν είναι αυτόματη μετάφραση συμβόλων ούτε διαδικασία που καταλήγει σε ασφαλές συμπέρασμα από ένα μόνο σχέδιο.

Αυτό γίνεται ακόμη πιο καθαρό όταν ανοίγει η συζήτηση γύρω από τους συμβολισμούς στη ζωγραφιά του παιδιού, όπου το νόημα προκύπτει μόνο όταν συνδέεται με το αίτημα, το ιστορικό και τη συνολική κλινική εικόνα του παιδιού.

Τι μπορεί να περιμένει ο γονιός μετά την αξιολόγηση

Μετά τη διαδικασία αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς, αυτό που μπορεί να περιμένει ο γονιός δεν είναι μια έτοιμη ετυμηγορία, αλλά μια πιο καθαρή και οργανωμένη εικόνα για το τι αξίζει να ιδωθεί κλινικά.

Τι ξεκαθαρίζει περισσότερο μετά τη διαδικασία

Το ουσιαστικό αποτέλεσμα είναι ότι ξεκαθαρίζει τι φαίνεται να έχει μεγαλύτερο βάρος: αν δηλαδή η ανησυχία συνδέεται περισσότερο με άγχος, πίεση, δυσκολία έκφρασης, προσαρμογή ή με κάτι που χρειάζεται απλώς πιο ψύχραιμη παρατήρηση. Έτσι ο γονιός μένει με πιο οργανωμένη εικόνα και όχι με διάσπαρτες υποθέσεις.

Τι μπορεί να γίνει πιο σαφές για τα επόμενα βήματα

Μετά την αξιολόγηση μπορεί να γίνει πιο σαφές αν χρειάζεται παρακολούθηση, περαιτέρω υποστήριξη, άλλη μορφή κλινικής διερεύνησης ή αν ορισμένες αρχικές ανησυχίες μπορούν να μπουν σε πιο ήρεμο και ρεαλιστικό πλαίσιο. Αυτή η σαφήνεια είναι συχνά το πιο χρήσιμο σημείο για τον γονιό.

Πότε έχει νόημα να προχωρήσει αυτή η διαδικασία

Η διαδικασία αξιολόγησης μέσω ζωγραφιάς έχει νόημα όταν η ανησυχία για το παιδί επιμένει, όταν η εικόνα παραμένει ασαφής ή όταν το παιδί δυσκολεύεται να εκφράσει λεκτικά όσα βιώνει.

Έχει επίσης μεγαλύτερη χρησιμότητα όταν οι ζωγραφιές έρχονται να προστεθούν σε άλλα σημάδια, όπως άγχος, φόβοι, απόσυρση, σωματοποιήσεις ή δυσκολίες προσαρμογής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διερεύνηση δεν στέκεται στο σχέδιο, αλλά στο αν αυτό συναντά μια ευρύτερη κλινική εικόνα.

Αν θέλετε να δείτε πιο ειδικά πότε χρειάζεται αξιολόγηση μέσω ζωγραφιάς ή πώς συνδέεται η ζωγραφιά με το παιδικό άγχος, αυτά τα ερωτήματα αναπτύσσονται ξεχωριστά στα αντίστοιχα άρθρα του cluster.